Yazar: optimusminimus

Dijital devrim sonrası müzik endüstrisinin halleri

optimusminimus2 Yorum

20. yüzyılın sonlarında, topu topu beş büyük plak şirketi, üretim, pazarlama, halkla ilişkiler ve satış faaliyetlerinden oluşan müzik ticaretinin tamamına yakınını kontrol etmekteydi. Ama 1999 yılı, müzik dünyası ve müzik severler için bir milat oldu, teknoloji bu dünyaya ait paradigmayı toptan değiştirdi.

O sırada bu ters yüz edilişin farkında olanların sayısı ise çok azdı. Ama Napster şoku sonrasında, herkes değişimi algılamaya başlamıştı. Müzik, artık pahalı CD’ler üzerinde dağıtılan bir ürün olmaktan çıkmış, internet bağlantısı olan herkesin, yasal olmasa da veri paketleri gönderip alarak paylaşabildiği, bedelsiz bir meta haline gelmişti. Geçmişte müzik dünyasının en çok kazananlarından olan Metallica’nın, Napster’a açtığı dava bu konuda bir sembol olmuştu. Ancak sonuç değişmedi, devrim Devamı »

Bob Dylan’ın yalancısıyım

optimusminimusYorum bırakın

null

Bob Dylan, yaşamı boyunca sürekli gündemde kalan bir yıldız. Daha önce, açtığı sergideki resimlerin eski fotoğraflardan kopyalandığı iddiasıyla ilgili haberi aktarmıştık. Bu kez de bir gazeteci tarafından uydurulmuş ya da değiştirilmiş sözleriyle, Bob Dylan yine karşımızda.

Fitzgerald’ın 76 yıl önce reddettiği öyküsünü yeniden yayımlayacağını aktardığımız The New Yorker dergisi için çalışan Jonah Lehrer, geçtiğimiz günlerde, Imagine: How Creativity Works (Hayal et: yaratıcılık nasıl çalışır) adlı, yaratıcı zekâ hakkındaki kitabını yayımladı. Ve yayımlanmasından hemen sonra, Tablet adlı, Yahudilere yönelik sanat ve fikir dergisi,Devamı »

Rusya’daki “kuku isyanı” bastırılabilinecek mi ?

optimusminimus1 yorum

Onlara bir tür sanat gerillası demek mümkün. Cayırtılı gitarları, renkli kıyafetleri, maçlarda görmeye alıştığımız meşaleleri ve gürültülü müzikleri ve sivri dilleriyle, vatanları Rusya’nın ataerkil toplum yapısını ve maço tavırlarıyla bilinen Putin’i topa tutuyorlar. Fırsat buldukça bir araya geliyorlar, sayıları da bu yüzden beş ila on arası değişiyor. Kendilerine “Pussy Riot” (Kuku İsyanı) adını veriyorlar ve artık kanunla başları belada. Rus polisi, Pussy Riot üyelerinin üçünü soruşturma için gözaltına almış, diğerlerini de saklandıkları yerlerdeDevamı »

Woody Guthrie 100 yaşında

optimusminimusYorum bırakın

1940 yılının 23 Temmuz’unda, California’dan New York’a yeni gelmiş olan, 27 yaşındaki folk müzisyeni Woody Guthrie, Time Square’e yakın bir otel odasında oturmaktadır. Ülkeyi baştan başa geçerken, Rus göçmeni Irving Berlin‘in vatansever parçası “God Bless America” (Tanrı Amerika’yı kutsasın) her yerde duymuştur. Amerika’nın güzelliklerine övgüler düzen bu parça, Guthrie’nin gördüğü Amerika manzarasından, göçmen işçilerin sefaletinden oldukça farklıdır. Guthrie, “God Blessed America” (Tanrı Amerika’yı kutsadı) adını verdiği bir parçayı o otel odasında yazıverir ve beş yıl sonra ortaya çıkarmak üzere ortadan kaldırır. Beş yıl sonra parça farklı bir adla tanınacaktır: “This Land is Your Land” (Bu senin toprağın).Devamı »

Hip hop’un doğuşu ve yükselişi III: Yeni dünyanın ortak paydası

optimusminimus2 Yorum

Hip hop, 90’lı yıllarda patlama yapıp, modern müzik türleri içinde sağlam bir yer edinmeyi başarmıştı. Ancak 2000’ler yaklaşırken, Amerikan hip hop dünyası, art arda gelen suç ve şiddet eylemleriyle sarsıldı. Önce Tupac Shakur, Mike Tyson’ın bir karşılaşmasından dönerken silahlı saldırıya uğradı ve yedi günlük hayat mücadelesini kaybetti. Hip hop dünyası şok ve yas içindeydi.

Bir yıl sonra, doğu yakasının bir başka önemli müzisyeni Notorious B.I.G., Los Angeles’ta halen çözülemeyen bir cinayete kurban gitti. B.I.G.’in Life After Death (Ölümden sonra hayat) adlı albümü, öldürülmesinden yalnıza birkaç gün sonra piyasaya çıkacak ve tüm zamanların en çok satan hip hop albümlerinden biri olacak; kadınlara yönelik şiddet içerikli sözleriyle tanınan B.I.G.’in dul eşi, ölümünün ardından kadına şiddet karşıtı eylemlerde boy gösterecekti.Devamı »

Başarının kanununu yazsam yeniden

optimusminimusYorum bırakın

Müziğin matematikle olan ilişkisi malumdur. Antik dönemden beri, sesin matematik ilkeleri araştırılmakta. Böylece formüller kullanarak seslerin, armonilerin, gamların tanımlanması yapılmaya çalışılıyor. Peki birileri listelerde başarı kazanacak bir beste yapmanın matematiksel formülünü bulduğunu söylese ne dersiniz ?

Bristol Üniversitesi’nden araştırmacılar, bir parçanın listelerde üst basamaklara erişip erişemeyeceğini önceden tahmin etmek üzere bir formül geliştirdiklerini iddia ediyorlar. Ancak zaman, insanların beğenilerini ve Devamı »

İsrail’deki Wagner vakası büyüyor

optimusminimusYorum bırakın

 

Geçtiğimiz ay, “İsrail’de bir Wagner vakası” başlığıyla, Tel Aviv’de sadece Rıchard Wagner eserlerinden oluşan bir klasik müzik konseri düzenlemek istendiğinden bahsetmiştik.

Tel Aviv’de düzenlenecek ve tabuları yıkacak konserin iptal edildiği haberi Alman basınına yansıdı. Haberlere göre, öncesinde bir sempozyumun da düzenleneceği konser, Tel Aviv Üniversitesi’nin daha önce verdiği izni geri almasıyla gerçekleşememiş.

Üniversitenin sözcüsü, Hitler’in en sevdiği besteci ve bir antisemitist olarak bilinen Wagner’in eserlerinin çalınmasına karşı çok şiddetli protestolar geldiğini ve bunlara kayıtsız kalamayacaklarını söylemiş. “Daha önce neden izin verdiniz?” sorusuna ise “Wagner eserleri çalınacağını bilmiyorduk,” diye yanıt vermiş. Doğrusu bir ay önceden biz bile biliyorken, üniversitenin bundanDevamı »

Hip hop’un doğuşu ve yükselişi II: Kültür endüstrisinin sinsi pençesinde

optimusminimus2 Yorum

80’ler, Soğuk Savaş’ın toplumu muhafazakâr iktidarlara yönelttiği Amerika’da, siyahlar için hayatın zor olduğu yıllardı. İran’daki İslam devrimiyle ilgili olarak yaşadıkları oy kaybı, Demokratlar’ın iktidarı eski Hollywood yıldızı Cumhuriyetçi Ronald Reagan’a bırakmasına yol açmıştı. Reagen tipik bir muhafazakâr politikacıydı. Onun 80’lerin neredeyse tamamında sürecek ve koskoca doğu blokunun imhasıyla sonuçlanacak iktidar döneminde, büyük şirketlerin yıldızı parlayacak, devletin ihtiyaç sahiplerine doğrudan yardımları kesilecek, zenginler daha zengin, fakirler daha fakir olacaktı.Devamı »

iTunes’un egemenliğine baş kaldıran asiler

optimusminimus2 Yorum

Zamanın en büyük internet müzik marketinin sahibi Apple, müzisyenlerin albümlerindeki parçaların her birinin tek tek satılabilir olması konusunda oldukça ısrarcı. Bu ısrarı, müzik endüstrisinin diğer aktörleri tarafından da destekleniyor. Ancak AC/DC, bu konuda sert ve aksi bir tutum sergilemekte.

Grubun eserlerini iTunes üzerinde satmayı reddeden AC/DC önderi Angus Young, Telegraph gazetesine durumu “Biz single çıkartmıyoruz, albüm yapıyoruz,” diye açıklamış. Young’a göre, albümlerindeki tüm parçalar birbirine ait ve grup eğer iTunes’un istediği şekilde bir satış modeli uygulanırsa, ortaya çıkan durumun kendi müziklerini temsil etmeyeceğiniDevamı »

Hip hop’un doğuşu ve yükselişi I: Siyah bir isyandan satılabilir bir metaya dönüşürken

optimusminimus4 Yorum

Aslında 70’lerin New York’unda siyahlar ve Güney Amerikalılar arasında şekillenen bir altkültür olan hip hop, günümüzde daha çok, kibarca söylemek gerekirse, mesaj kaygısı içermeyen sözleriyle ve şovenist video klipleriyle tanınan bir müzik türü olarak bilinir.

Batı Afrika yerlilerinin ritmik sözlerle hikâye anlatma geleneğinin, köle ticaretiyle 20. yüzyıl Amerika’sına kadar taşınmasının ardından hip hop, 60’ların sonunda Müslüman Afroamerikalılardan mürekkep Last Poets‘in davul ritmi üzerine kaydettikleri siyasi şiirlerden oluşan albümüyle güncel bir müzik türü olmaya doğru hareket etti. Bu henüz adı konmamış ve hip hop’a evrilecek müzik, ezilenlerin ve kapitalist Amerika’da kıt kanaat geçinenlerin gürleyen, fakat çok duyulmayan sesiydi.Devamı »

Uzun ömrün sırrı

optimusminimusYorum bırakın

Beach Boys, “Good Vibrations”, “California Dreamin’” ve “Surfin’ U.S.A.” gibi pop hitleriyle dolu başarılı bir geçmişe sahipti. 25. yıllarını kutlamak için 1986’da bir araya geldiklerinde, listelerde başarı kazanmış son parçalarının üzerinden on yıl geçmişti. Beach Boys, nostaljik anılar çağrıştıran bir gruba dönüşme tehlikesiyle karşı karşıyaydı.

Aynı yıl, Rolling Stones, ağır eleştiriler alan “Dirty Work” albümünü çıkartmıştı. Keith Richards, solo çalışmaları için grupla turneye çıkmayı reddeden Mick Jagger‘la kavgalıydı. Grubun dağılmak üzere olduğu söylentileriDevamı »

Evrilen nağmeler, ruhumu sardı

optimusminimusYorum bırakın

Müzik, yıllar ve dönemler değiştikçe gelişen ve evrilen bir sanat. Bugün bu sonsuz dönüşüm sürecine tüketiciler de katılmış durumda. Hem de en belirleyici faktör olarak. Bazı müzikleri beğeniyor, bazılarını satın alıyor, bazılarını duymaya dayanamıyoruz. Ve pazarlamaya değer bir müziğin işareti görüldüğünde, bir ürün haline getirilip öne çıkartıldığını fark ediyoruz.

Peki beğenilerimiz neye göre şekilleniyor ? Hangi tür müzikler hangi dinamiklerle dinleyiciler tarafından beğeniliyor ? Bu soruların tam bir açıklaması bulunamıyor olsa da, konuya Darvinci bir çözümleme getirmek üzere, Londra’daki Imperial College’dan Robert MacCallum önderliğindeki bir kaç “çılgın” bilim adamı bir araya gelmiş ve aslında bir yazılım olan “Darvinci Müzik Motoru”Devamı »

Madonna’dan Le Pen’e gamalı haç damgası

optimusminimus1 yorum

Irkçılıktan yakasını kurtarmayı bir türlü başaramayan Avrupa’da, aşırı milliyetçiler siyasi alanda da etkilerini artırıyorlar. Fransa’nın aşırı sağcılarını temsil eden Milliyetçi Cephe (Front National), uzun süre Jean Marie Le Pen önderliğinde siyasi arenada varlığını sürdürmüş, liderliğin baba Le Pen’den en küçük kızı Marine Le Pen‘e geçmesiyle, görünen çizgisinde bir değişime gitmişti. Avrupa Birliği içinde ırkçılığın siyasi örgütlenmesine karşı yasal engellemeler çıkarıldıkça, Almnaya’daki NPD gibi, Fransız Milliyetçi Cephe de daha yumuşak görüntü vermek üzere Marine Le Pen önderliğinde yeni bir söylem geliştirmişti.

İşte o Milliyetçi Cephe, Madonna‘yı dava etmek üzere harekete geçti. Sebepse, Madonna’nın Marine Le Pen’i alnında svastika halde gösteren bir videosu. Parti lideri Marine Le Pen, daha kısa bir süre önce Fransa başkanlık Devamı »

Yüce Google, zamanımızın Tantalos’unu cezalandırıyor

optimusminimusYorum bırakın

YouTube, hiç şüphesiz ki, video alanında en büyük ücretsiz hizmet sağlayıcı. Ama sadece vakit öldürmek isteyenler bu dev siteyi kullanmıyor; YouTube müzik severlerin de yoğun ilgisine mazhar olmakta. YouTube, sunucularında bulunan video kliplerinden kendi müzik listelerini hazırlayan, radyo ya da müzik kanalı gibi yayın yapan kullanıcılarla dolu. Ayrıca büyük küçük tüm müzik şirketleri, YouTube üzerinde kendi kliplerini yayınlatıyor, bu siteye bir dönemin MTV’si gibi yaklaşıyorlar. Ancak YouTube’un müzikseverler için oynadığı bu ulvi rol, telif hakları konusunda da bir büyük açık kapı anlamına geliyor. İhlallerle ilgili en ciddi sorunlardan biri, YouTube üzerindeki videoları, bizzat Devamı »

Motörhead’den soğuk bir bira

optimusminimusYorum bırakın

1975 yılında, Ian Fraser “Lemmy” Kilminster, bas gitarist olarak katıldığı gruptan, uyuşturucularla ilgili bir anlaşmazlık sebebiyle kovulunca, kendi yolunu çizmeye karar verir. Amfetamin bağımlıları için argoda kullanılan “Motörhead” kelimesini yeni grubuna isim olarak seçip, neredeyse kırk yıldır devam etmekte olan yolculuğuna başlar. Bugün altmış altı yaşında olan “Lemmy” ve ekibinin pek duracak gibi görünmediği ortada. Üstelik faaliyet alanlarını Devamı »

Glenn Miller’s Army Air Force Band 68 yaşında

optimusminimusYorum bırakın

Ecnebice D-Day olarak bilinen 6 Haziran 1944, modern dünya tarihinin en önemli günlerinden birine işaret eder. Amerika Birleşik Devletleri, yeni dünyanın efendisi kalmak istiyorsa Avrupa’yı Almanlardan, Asya’yı da Japon istilasından kurtarmak zorunda olduğunu kabullenir. General Dwight Eisenhower komutasındaki müttefik kuvvetler, işte tam da bu tarihte Avrupa’ya, Normandia kıyılarına yönelik çıkartma harekatına başlar.Devamı »

İsrail’de bir Wagner vakası

optimusminimusYorum bırakın

19. yüzyılın büyük Alman bestecilerinden Richard Wagner, “Die Walküre”, “Der fliegende Holländer”, “Tannhäuser” gibi büyük operaları kadar, oldukça tartışmalı karakteriyle de bilinir. O kadar tartışmalıdır ki, Friedrich Nietzsche, müzisyenin ölümünden hemen sonra Der Fall Wagner (Wagner Vakası) adlı bir kitap yazar. Tartışmaların odağında olmasının en önemli sebebi, Wagner’in Yahudi karşıtı ırkçı söylemleridir elbette.

Aslında, eski kıtada yükselmekte olan ve pek çok devletin bölünüp yenilerinin oluşmasına, oradan da milyonlarca insanın ölümüne sebep olacak iki büyük küresel savaşa giden yolu açan milliyetçilik, dönemin hâkim ideolojisiydi. Ve milli birliğini Otto von Bismarck‘ın iktidarında oldukça Devamı »

Yurtta metal, cihanda metal II: Özal Türkiye’sinde heavy metalin sarp patikası

optimusminimus1 yorum

Turgut Özal

70’ler boyunca içine kapanık bir ülke olan Türkiye, 80 darbesinden sonra Turgut Özal hükümeti iktidarında dünyaya entegre olma çabalarında, aslında oldukça şaşırtıcı bir çabuklukta hareket etmekteydi. Henüz glasnost ve perestroykadan ibaret küreselleşme dalgasının gelmekte olduğunu çok iyi gören, vizyonlu bir politikacı olan Özal, yeni bir paradigmayla hareket etmekte, cumhuriyet tarihinin kurumlarıyla doğrudan çatışmayı göze alamasa da (bu konudaki asıl kapışmayı ANAP iktidarından yaklaşık on beş yıl sonra hükümet olacak AKP ve Recep Tayyip Erdoğan’a bırakacaktır), darbenin getirdiği askeri vesayet altındaki Türk siyasetinde oldukça radikal hamleler yapmaktaydı. “Benim memurum işini bilir”, ya da “anneanneme şeyimi takar dürttürürüm sizi” gibi dikkat çekici(!) demeçlerin sahibi başbakan, bir yandan fırsatçılığı kitlelere ve bireylere yayarken, diğer yandan kapitalist dünyayla bütünleşmeyi sağlamaktaydı. Ferhan Şensoy, bu dönemi Köşedönücü dizisinde pek güzel Devamı »

İranlı müzisyen olmak zor

optimusminimus2 Yorum

İran’da “Büyük Ayetullah” sıfatına sahip Nasser Makarem Şirazi, Almanya’da yaşayan rap müzisyeni Shahin Najafi hakkında ikinci ölüm fetvasını da çıkarttı. Tabnak haber ajansına göre, geçtiğimiz hafta bir başka “Büyük Ayetullah”, Lotfollah Safi-Golpaygani tarafından çıkarılan fetva, Najafi’nin ölümünü garanti altına almaya yetmeyince, ikinci fetvayı çıkarmak gerekti. Fetvaların çıkmasına sebep olarak, müzisyenin, On İki İmam‘dan biri olan Ali Naki‘ye şarkıları yoluyla hakaret etmesi gösterildi.Devamı »

Yurtta metal, cihanda metal I: Heavy metalin gençlik iksiri

optimusminimus5 Yorum

Black Sabbath

Sert, erkeksi, post-apokaliptik serserileri andıran görünümleri, vahşi sahne şovları ve bol distortion‘lı şarkılarıyla heavy metalciler, 80’li yılların akıllardan çıkmayan müzikal karakterleriydi. Rock yıldızları haşarı, çılgın, eğlence düşkünüyken, heavy metalciler sert, kaba ve gerçekten öfkeliydiler. Müzik tarihinde benzeri olmayan bir şekilde tepki aldılar ve yine eşsiz bir şekilde benimsendiler. Tartışmalar, heavy metal müziğinin ve tarzının mantığı, kalitesi ve tehlikeleri üzerinde, bir sonuca varmaksızın yıllarca sürdü gitti. Aslında, geçen yıllar sonunda değişen pek bir şey yok, hâlâ öyleler ve aynı klişeler bugün de popüler olmaya devam ediyor.Devamı »